 |
| 2006-10-14 |
16 pa¼dziernika - ¦wiêta Jadwiga ¦l±ska
 Jadwiga urodzi³a siê w 1178/1180 roku na zamku nad jeziorem Amer w Bawarii jako córka hrabiego Bertolda IV i Agnieszki, hrabiów Andechs, którzy tytu³owali siê równie¿ ksi±¿êtami Meranii, Kroacji i Dalmacji. Mia³a czterech braci i trzy siostry. Jedn± wydano za Filipa, króla Francji, drug± za¶ za Andrzeja, króla Wêgier (by³a matk± ¶w. El¿biety), trzecia wst±pi³a do klasztoru. Jadwiga otrzyma³a staranne wychowanie najpierw na rodzinnym zamku, potem za¶ w klasztorze benedyktynek w Kitzingen nad Menem (diecezja Wurzburg), znanym wówczas o¶rodku kulturalnym. Do programu ówczesnych szkó³ klasztornych nale¿a³a tak¿e nauka ³aciny, haftów i malowania, muzyki i pielêgnowania chorych.
W roku 1190 Jadwiga przenios³a siê do Wroc³awia na dwór ksiêcia Boles³awa Wysokiego, gdy¿ zosta³a upatrzona na ¿onê dla jego syna, Henryka. Mia³a wtedy zaledwie 12 lat. Data ¶lubu nie jest bli¿ej znana. Nast±pi³ on jednak niebawem. Henryk Brodaty 8 listopada 1202 r. zosta³ panem ca³ego ksiêstwa. Rych³o te¿ uda³o mu siê do dzielnicy ¶l±skiej do³±czyæ dzielnicê senioratu, czyli krakowsk±, a tak¿e znaczn± czê¶æ Wielkopolski. Dlatego figuruje on w spisie w³adców Polski.
Henryk i Jadwiga stanowili wzorowe ma³¿eñstwo. Mieli piêcioro dzieci - dwóch synów: Boles³awa i Henryka oraz trzy córki: Agnieszkê, Zofiê i Gertrudê. Wkrótce jednak troje z nich zmar³o. Ostatnich 28 lat po¿ycia ma³¿eñskiego prze¿yli ma³¿onkowie wstrzemiê¼liwie, zwi±zani uroczystym ¶lubem czysto¶ci.
Na dworze wroc³awskich powszechne by³y zwyczaje i jêzyk polski. Jadwiga umia³a siê do nich dostosowaæ, nauczy³a siê jêzyka polskiego i pos³ugiwa³a siê nim. Jej dwór s³yn±³ z karno¶ci i dobrych obyczajów, gdy¿ ksiê¿na dba³a o dobór osób. Macierzyñsk± trosk± otacza³a s³u¿bê dworu. Wyposa¿y³a wiele ko¶cio³ów w szaty liturgiczne haftowane rêk± jej i jej dworek. Do dworu ksiê¿nej nale¿a³a równie¿ niewielka grupa mê¿czyzn duchownych i ¶wieckich. Ksiê¿na bardzo troszczy³a siê o to, aby urzêdnicy w jej dobrach nie uciskali bardzo kmieci poddanych. Obni¿y³a im czynsze, przewodniczy³a s±dom, darowa³a grzywny karne, a w razie klêsk nakazywa³a mimo protestów zarz±dców rozdawaæ ziarno, miêso, sól itp. Zorganizowa³a tak¿e pobo¿na ksiê¿na szpitalik dworski, gdzie codziennie znajdowa³o utrzymanie 13 chorych i kalek. W czasie objazdów ksiêstwa osobi¶cie odwiedza³a chorych i wspiera³a hojnie ubogich.
Jadwiga popiera³a tak¿e szko³ê katedraln± we Wroc³awiu i wspiera³a ubogich zdolnych ch³opców, którzy chcieli siê uczyæ. Stara³a siê tak¿e ³agodziæ dolê wiê¼niów, posy³aj±c im ¿ywno¶æ, ¶wiece i odzie¿. Bywa³o, ¿e zamienia³a karê ¶mierci czy d³ugiego wiêzienia na prace przy budowie ko¶cio³ów lub klasztorów. Jej m±¿ chêtnie na to przystawa³. By³a jednak tak delikatna wobec swojego mê¿a, ¿e zawsze jemu zostawia³a ostateczn± decyzjê. Jego te¿ podpis figuruje przy licznych dekretach fundacji.
|
|
|
|
